Kiedy jedzenie z nalotem trzeba wyrzucić w całości?
Jeśli na pomidorze albo miękkiej brzoskwini pojawiła się pleśń, wyrzuć cały owoc. W przypadku niektórych twardych warzyw, np. jędrnej marchwi, małą plamkę można wyciąć z dużym zapasem. Różnica tkwi w miąższu. W miękkim i wilgotnym produkcie pleśń może sięgnąć głębiej, niż widać po przekrojeniu. Jak ocenić pozostałe warzywa i owoce? Sprawdź, które owoce leżały obok spleśniałej sztuki, zanim zdecydujesz, co zrobić z resztą.
Pleśń na jedzeniu w skrócie
- Gdy na pomidorze lub brzoskwini widzisz pleśń, wyrzuć całą sztukę. Pleśń może przeniknąć głębiej w wilgotny miąższ.
- Małą plamkę na jędrnej marchwi można wyciąć z zapasem co najmniej 2,5 cm wokół i pod nalotem.
- Z pudełka truskawek usuń spleśniałe owoce oraz te, które ich dotykały.
- Gotowanie kompotu nie daje pewności, że pozbędziesz się mikotoksyn ze spleśniałego jabłka.
- Po przypadkowym zjedzeniu małego kawałka obserwuj samopoczucie. W razie duszności dzwoń pod 112.
- Biały nalot na skórce camemberta powstaje podczas dojrzewania sera.
Czym jest pleśń i jak rozwija się na jedzeniu?
Pleśnią nazywamy różne mikroskopijne grzyby, które mogą rozwijać się m.in. na żywności. Ich zarodniki są tak drobne, że przenoszą się z powietrzem i mogą osiąść choćby na skórce owocu, który leży na kuchennym blacie. Jeśli znajdą wilgoć i odpowiednią temperaturę, zaczynają kiełkować. Z zarodnika wyrastają cienkie nitki zwane strzępkami. Gdy się rozrastają, tworzą grzybnię.
To, co widzisz na pomidorze, może wyglądać jak delikatny biały puch. Po pewnym czasie widać wyraźny nalot, ale pod nim… część strzępek może już wrastać w miąższ. Kolor czy wielkość plamki nie pozwalają ocenić, jak głęboko sięgają. Niektóre pleśnie wytwarzają też mikotoksyny, czyli substancje szkodliwe dla zdrowia. Mogą one znajdować się poza widocznym nalotem.
Uszkodzona skórka sprzyja rozwojowi pleśni. Pomyśl o brzoskwini, którą coś przygniotło w torbie. W miejscu otarcia grzyb ma łatwiejszy dostęp do wilgotnego miąższu. Włożenie owocu do lodówki może spowolnić rozwój pleśni, ale część grzybów radzi sobie również w niskiej temperaturze. Dlatego warto zaglądać także do szuflady na warzywa i owoce.
Czy można odkroić spleśniałą część warzywa lub owocu i zjeść resztę?
Miękkie i soczyste owoce oraz warzywa wyrzuć w całości, nawet jeśli plamka jest mała. Spleśniała śliwka może wyglądać dobrze po przekrojeniu, a w miąższu mogą już być niewidoczne strzępki. Podobnie jest z pomidorem. Załóżmy, że nalot pojawił się przy szypułce, a druga połówka jest nadal jędrna… Taki wygląd nie daje podstaw do uznania jej za bezpieczną. W tej sytuacji nie pomoże też wybranie do sałatki kilku plastrów ze środka.
Liczy się budowa miąższu, więc skórka może zmylić. Dobrym przykładem jest ogórek. Z zewnątrz bywa dość twardy, ale pod skórką ma wilgotny miąższ, w którym pleśń może rozwinąć się poza miejscem widocznym na powierzchni. Dlatego przy nalocie na ogórku wyrzuć całą sztukę. Podobnie potraktuj brzoskwinię, nawet jeśli nalot widać tylko na skórce.
Małą, miejscową plamkę na jędrnej marchwi lub zwartej kapuście można wyciąć z zapasem. Takie rozwiązanie dopuszcza się dla produktów o zwartej strukturze i niższej wilgotności. Zostaw co najmniej 2,5 cm zapasu dookoła plamki i pod nią. Zaplanuj cięcie tak, żeby ostrze przechodziło przez zdrowo wyglądającą część i omijało sam nalot. Nóż, który go dotknie, może przenieść pleśń na pozostawiony kawałek.
Co, jeśli marchew jest cienka i nie da się zachować takiego zapasu? Wyrzuć ją. Odkrojenie plasterka przy samej plamce to za mało. Tak samo postąp, gdy nalot jest rozległy albo warzywo wyraźnie zmiękło. Wskazówka o wycinaniu dotyczy małych plamek na wciąż jędrnych produktach. Jeśli nie masz pewności, czy warzywo się do nich zalicza, bezpieczniej będzie je wyrzucić.
A jeśli na jabłku widzisz tylko ciemny ślad po uderzeniu? Gdy wiesz, że owoc się obił, a zmiana ogranicza się do miejsca stłuczenia i jabłko poza tym jest świeże, możesz wyciąć obity fragment. Takie uszkodzenie to co innego niż puszysty nalot albo zgnilizna, która objęła miąższ. Jeśli plamka budzi wątpliwości, nie próbuj owocu na smak. Wyrzuć go.
Jedna spleśniała truskawka nie przesądza o całym opakowaniu. Wyrzuć każdą sztukę z nalotem oraz owoce, które jej bezpośrednio dotykały. Resztę obejrzyj. Owoce bez nalotu, które nie są nadmiernie rozmiękłe, możesz dokładnie umyć pod bieżącą wodą tuż przed zjedzeniem. Jeżeli w opakowaniu jest dużo spleśniałych sztuk i trudno ustalić, które miały ze sobą kontakt, bezpieczniej będzie wyrzucić całą zawartość. Umyj też pojemnik lub szufladę lodówki, jeśli spleśniałe owoce leżały w niej luzem.
A gdy owoce miały trafić do kompotu? Na spleśniałych jabłkach niektóre grzyby mogą wytwarzać patulinę. To jedna z mikotoksyn, które mogą znaleźć się także w przetworach jabłkowych. Wiele mikotoksyn przetrwa obróbkę żywności, więc samo zagotowanie kompotu nie daje pewności, że będzie bezpieczny. Spleśniałe jabłko wyrzuć, nawet jeśli i tak zamierzałeś je obrać i ugotować.
Co zrobić po zjedzeniu kawałka jedzenia z pleśnią?
Jeżeli jesteś zdrową osobą dorosłą i przypadkiem zjadłeś mały kawałek spleśniałego jedzenia, możesz w ogóle nie mieć objawów. Przerwij jedzenie i obserwuj samopoczucie. Sam widok nalotu odkrytego już po przełknięciu potrafi przestraszyć… Nie wywołuj jednak wymiotów na własną rękę. Gdy pojawią się nudności albo skurcze brzucha, zwróć uwagę na ich nasilenie. Może wystąpić też biegunka.
Skontaktuj się pilnie z lekarzem, jeśli masz silny ból brzucha lub nasilone wymioty. Pomocy wymaga również krew w stolcu. Jeśli z powodu wymiotów nie możesz pić, a do tego oddajesz wyraźnie mniej moczu, mogą to być oznaki rozwijającego się odwodnienia. Przy dolegliwościach u małego dziecka, kobiety w ciąży albo osoby z obniżoną odpornością skontaktuj się z lekarzem wcześniej.
Gdy po jedzeniu pojawi się duszność albo szybko narastający obrzęk języka lub gardła, dzwoń pod 112. Tak może się objawiać ciężka reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej pomocy.
Dlaczego można jeść sery pleśniowe?
W camembercie biały nalot może pokrywać całą skórkę, a w roqueforcie widać niebieskawe żyłki… Oba sery dojrzewają z udziałem dobranych kultur pleśni, które producenci stosują celowo, żeby uzyskać cechy typowe dla danej odmiany sera. Jeśli na miękkim camembercie pojawi się dodatkowy nalot, obcy dla tego sera, wyrzuć cały kawałek. Jeśli trudno Ci ocenić, czy nalot jest typowy dla sera, zrezygnuj z jedzenia tego kawałka.
O czym pamiętać przed sięgnięciem po nóż?
Jeśli zauważysz pleśń podczas robienia sałatki, odłóż spleśniały produkt, zanim wrzucisz go do miski. Przy miękkich owocach i warzywach wyjmij nową sztukę. W przypadku twardego warzywa najpierw sprawdź, czy wokół plamki i pod nią zmieści się odpowiedni zapas do cięcia. Zostało Ci sporo owoców do wykorzystania? Przejrzyj je przed odłożeniem do lodówki i zjedz dojrzałe sztuki w pierwszej kolejności. Łatwiej zużyć owoce w porę, niż ratować je wtedy, gdy pojawi się nalot.
Pytania o pleśń na jedzeniu
Czy można odkroić pleśń z pomidora i zjeść resztę?
Wyrzuć całego pomidora, bo w wilgotnym miąższu pleśń może sięgać poza widoczną plamkę.
Ile odkroić wokół plamki pleśni na marchwi?
Przy małej plamce na jędrnej marchwi wytnij ją z zapasem co najmniej 2,5 cm wokół i pod nalotem.
Czy jedna spleśniała truskawka oznacza, że trzeba wyrzucić całe opakowanie?
Wyrzuć spleśniały owoc i te, które go dotykały. Pozostałe obejrzyj i dokładnie umyj, jeśli nie mają nalotu i nie są nadmiernie miękkie.
Czy spleśniałe jabłko nadaje się na kompot?
Wyrzuć spleśniałe jabłko. Gotowanie kompotu nie daje pewności, że pozbędziesz się mikotoksyn.
Czy po zjedzeniu kawałka jedzenia z pleśnią trzeba wywołać wymioty?
Przerwij jedzenie i obserwuj samopoczucie. Nie wywołuj wymiotów na własną rękę.
Czy biały nalot na camembercie jest normalny?
Tak, biały nalot jest typowy dla skórki camemberta i powstaje w czasie dojrzewania. Jeśli pojawi się dodatkowy nalot obcy dla tego sera, wyrzuć cały kawałek.
Źródła:
- Uwaga na pleśń, https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/uwaga-na-plesn—latozsanepidem
- Co robić w przypadku zatrucia?, https://pacjent.gov.pl/co-robic-w-przypadku-zatrucia
- Żywność i zatrucia pokarmowe – decyzje konsumenckie. Dlaczego bezpieczeństwo żywności zaczyna się dużo wcześniej niż przy stole?, https://www.gov.pl/web/gis/zywnosc-i-zatrucia-pokarmowe–decyzje-konsumenckie-dlaczego-bezpieczenstwo-zywnosci-zaczyna-sie-duzo-wczesniej-niz-przy-stole
- Molds on Food: Are They Dangerous?, https://ucanr.edu/sites/default/files/2020-12/341167.pdf
- Mycotoxins, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mycotoxins
- What if I find moldy fruit in a container with other fruit?, https://ask.fsis.usda.gov/article/What-if-I-find-moldy-fruit-in-a-container-with-other-fruit
- Spoiled food and drinks: When in doubt, throw it out, https://www.poison.org/articles/spoiled-food-and-drinks
Przeczytaj także inne artykuły z tego działu:
